Hoạt động vận chuyển hóa chất, đặc biệt là hóa chất nguy hiểm, luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro cao về cháy nổ, rò rỉ, ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Năm 2026, hệ thống pháp luật về quản lý hoá chất, an toàn vận chuyển hóa chất tiếp tục được siết chặt với nhiều quy định mới, đòi hỏi doanh nghiệp và đơn vị vận chuyển phải tuân thủ nghiêm ngặt để tránh xử phạt và đảm bảo an toàn tuyệt đối. Cùng tìm hiểu những quy định an toàn khi vận chuyển hóa chất mới nhất 2026 theo các văn bản pháp luật hiện hành.
Cơ sở pháp lý
Hoạt động vận chuyển hóa chất nguy hiểm hiện được điều chỉnh bởi hệ thống văn bản pháp lý đồng bộ và chặt chẽ:
Luật Hóa chất 2025 (Số 69/2025/QH15)
Nghị định số 25/2026/NĐ-CP ngày 17/01/2026 — quy định chi tiết về phát triển công nghiệp hóa chất và an toàn, an ninh hóa chất (thay thế Nghị định 113/2017/NĐ-CP)
Nghị định 34/2024/NĐ-CP — quy định về vận chuyển hàng hóa nguy hiểm
Quy chuẩn QCVN 05A:2020/BCT — an toàn trong sản xuất, kinh doanh, vận chuyển hóa chất nguy hiểm
Điểm mới của Nghị định 25/2026/NĐ-CP so với Nghị định 113 về vận chuyển hoá chất
Điều 26 Nghị định 25/2026/NĐ-CP đã bổ sung nhiều quy định nghiêm ngặt hơn so với trước đây:
Đăng kiểm bắt buộc: Phương tiện, thiết bị, bồn chứa phải được đăng kiểm, kiểm định và cấp phép theo quy định vận chuyển hàng hóa nguy hiểm.
Tiêu chuẩn kỹ thuật: Phải phù hợp với loại và quy mô hóa chất, đảm bảo phòng chống cháy nổ, giảm thiểu nguy cơ sự cố và ô nhiễm môi trường.
Nhãn bao bì: Phải ghi nhãn đầy đủ, rõ ràng, bền vững và chịu được điều kiện vận chuyển.
Tài liệu ứng phó sự cố hóa chất: Bắt buộc phải mang theo phương án phòng ngừa và ứng phó sự cố trong suốt hành trình (bản cứng hoặc điện tử).
Quy định an toàn khi vận chuyển hoá chất mới nhất
Yêu cầu đối với phương tiện và thiết bị vận chuyển
☑️ Đăng kiểm và cấp phép
Phương tiện, bồn chứa, thiết bị chuyên dụng vận chuyển hóa chất nguy hiểm phải được đăng kiểm định kỳ và cấp phép bởi cơ quan có thẩm quyền trước khi đưa vào sử dụng (Điều 26 Nghị định 25/2026/NĐ-CP).
☑️ Biển báo và biểu trưng nguy hiểm
Phương tiện phải dán đầy đủ biểu trưng, biển báo nguy hiểm (dễ cháy, độc hại, ăn mòn, nổ…) ở hai bên, phía trước và phía sau theo đúng quy chuẩn.
☑️ Trang thiết bị an toàn bắt buộc
| Thiết bị | Mục đích sử dụng |
| Phương tiện che mưa, che nắng | Bảo vệ hàng hóa khỏi tác động của thời tiết, hạn chế nguy cơ phát sinh phản ứng hóa học do nhiệt độ hoặc độ ẩm. |
| Thiết bị thông gió (nếu cần) | Kiểm soát và giảm nồng độ hơi hóa chất bay hơi, đảm bảo môi trường vận chuyển an toàn. |
| Bộ dụng cụ ứng phó sự cố tràn đổ | Hỗ trợ xử lý nhanh chóng khi xảy ra rò rỉ, tràn đổ hóa chất, hạn chế ảnh hưởng đến người và môi trường. |
| Bình chữa cháy đạt chuẩn | Phòng ngừa và xử lý kịp thời các sự cố cháy nổ trong quá trình vận chuyển hóa chất. |
| Phương tiện bảo hộ cá nhân (PPE) | Bảo vệ lái xe, người áp tải và các cá nhân liên quan khỏi nguy cơ tiếp xúc với hóa chất nguy hiểm. |
Lưu ý: Tùy theo tính chất và mức độ nguy hiểm của hóa chất vận chuyển, doanh nghiệp có thể phải trang bị thêm các thiết bị chuyên dụng khác theo quy chuẩn kỹ thuật và quy định pháp luật hiện hành.
Yêu cầu đối với bao bì và nhãn hàng hoá
✅ Đóng gói theo tiêu chuẩn
Bao bì, thùng chứa phải:
Làm bằng vật liệu chống ăn mòn, không phản ứng với hóa chất.
Kín khí, chịu lực va đập, rung lắc.
Chịu được biến đổi nhiệt độ và áp suất trong suốt hành trình.
✅ Nhãn mác đầy đủ
Nhãn phải:
In rõ ràng, bền màu, không tẩy xóa.
Ghi đầy đủ: tên hóa chất, công thức, cảnh báo nguy hiểm, hướng dẫn an toàn.
Thể hiện đúng biểu tượng GHS theo từng loại hóa chất.
Yêu cầu đối với người điều khiển phương tiện và người áp tải
☀️ Chứng chỉ tập huấn bắt buộc
Người lái xe và người áp tải phải có Giấy chứng nhận hoàn thành chương trình tập huấn vận chuyển hàng hóa nguy hiểm, huấn luyện an toàn hoá chất do cơ quan có thẩm quyền cấp. Đây là điều kiện bắt buộc, không được miễn trừ.
☀️ Kiểm tra an toàn
Kiểm tra trước khi xuất phát: tình trạng buộc hàng, van, mối nối, rò rỉ.
Kiểm tra sau mỗi lần dừng: đảm bảo hàng hóa không xê dịch, không rò rỉ.
Không được rời phương tiện khi chở hóa chất nguy hiểm tại điểm dừng không có giám sát.
Quy định về tuyến đường và dừng đỗ
✨ Lựa chọn tuyến đường
Ưu tiên quốc lộ, cao tốc.
Hạn chế tối đa đi qua khu dân cư đông đúc, nguồn nước sinh hoạt, khu bảo tồn môi trường.
Một số tuyến có thể bị hạn chế tùy theo loại và khối lượng hóa chất.
✨ Quy định dừng, đỗ
Không dừng đỗ gần khu đông người, trạm xăng dầu, công trình an ninh quốc phòng.
Phải có người trông coi liên tục khi dừng.
Chỉ dừng tại vị trí đã được xác định hoặc bãi đỗ chuyên dụng cho hàng nguy hiểm.
Phương án ứng phó sự cố hoá chất (bắt buộc)
Theo Điều 26 Nghị định 25/2026/NĐ-CP, chủ hàng và đơn vị vận chuyển phải lập và mang theo phương án ứng phó sự cố cho mỗi chuyến vận chuyển.
Nội dung phương án phải nêu rõ: loại hóa chất, đặc tính nguy hiểm, quy trình xử lý, thông tin liên hệ khẩn cấp.
Quy trình xử lý sự cố khi xảy ra:
Dừng phương tiện an toàn, tắt máy.
Cô lập hiện trường, đặt biển cảnh báo.
Sơ tán người ra khỏi khu vực nguy hiểm.
Thông báo ngay cho Công an, UBND địa phương hoặc lực lượng Phòng thủ dân sự.
Thực hiện biện pháp ứng phó theo phương án đã lập (nếu đủ điều kiện và an toàn).
Nghị định 25/2026/NĐ-CP đã nâng cao đáng kể các quy định an toàn khi vận chuyển hóa chất năm 2026, tập trung vào trách nhiệm của doanh nghiệp, chất lượng phương tiện và khả năng ứng phó sự cố. Việc tuân thủ nghiêm ngặt không chỉ giúp doanh nghiệp tránh các mức phạt nặng mà còn góp phần bảo vệ môi trường và an toàn cộng đồng.
Doanh nghiệp và đơn vị vận chuyển cần nhanh chóng cập nhật, đào tạo nhân sự và trang bị đầy đủ theo quy định mới để hoạt động hiệu quả và bền vững.
