Kể từ ngày 17/01/2026, theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 38 Luật Hóa chất 69/2025/QH15 và Điều 26 Nghị định 25/2026/NĐ-CP, mọi tổ chức, cá nhân vận chuyển hóa chất nguy hiểm bắt buộc phải xây dựng và ban hành Biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất trong vận chuyển trước mỗi chuyến đi. Mang theo tài liệu này trong suốt hành trình. Đây không còn là khuyến nghị — vi phạm có thể bị xử phạt hành chính, đình chỉ hoạt động hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng. CRS VINA sẵn sàng đồng hành tư vấn biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hoá chất trong vận chuyển cùng doanh nghiệp thực hiện đúng quy định hiện hành.
Căn cứ pháp lý Tư vấn biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất trong vận chuyển
Biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất trong vận chuyển được quy định tại:
Luật Hóa chất số 69/2025/QH15 — Điều 13, Điều 33, Điều 38
Nghị định 25/2026/NĐ-CP ngày 17/01/2026 — Điều 26 về bảo đảm an toàn, an ninh trong hoạt động vận chuyển hóa chất
Thông tư 02/2026/TT-BCT ngày 17/01/2026 — quy định nội dung của Biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất trong vận chuyển theo hướng dẫn tại Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư.
Tại sao phải xây dựng biện pháp phòng ngừa ứng phó sự cố hoá chất trong vận chuyển?
Đây là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc, không phải tùy chọn.
Theo điểm c khoản 1 Điều 38 Luật Hóa chất 69/2025/QH15:
“Trước khi vận chuyển hóa chất nguy hiểm, tổ chức, cá nhân vận chuyển hóa chất nguy hiểm có nghĩa vụ xây dựng và ban hành Biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất trong vận chuyển và mang theo trong suốt quá trình vận chuyển.”
Theo khoản 7 Điều 26 Nghị định 25/2026/NĐ-CP, biện pháp này phải được lưu trữ theo phương tiện trong suốt quá trình vận chuyển dưới dạng bản cứng hoặc bản điện tử.
Về đối tượng áp dụng: Biện pháp phòng ngừa do doanh nghiệp tự quản lý và tự ban hành — không cần xin phê duyệt từ cơ quan bên ngoài như “Kế hoạch phòng ngừa”. Tuy nhiên, nội dung phải đảm bảo đúng theo hướng dẫn tại Phụ lục II Thông tư 02/2026/TT-BCT.
Tư vấn biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hoá chất trong vận chuyển
Theo Phụ lục II Thông tư 02/2026/TT-BCT, tài liệu gồm các chương sau:
1️⃣ Chương 1 — Thông tin chung
✔️ Thông tin về tổ chức, cá nhân vận chuyển
Ghi đầy đủ tên đơn vị, địa chỉ, người chịu trách nhiệm và thông tin liên hệ khẩn cấp (24/7).
✔️ Thông tin về phương tiện và hóa chất vận chuyển
| Thông tin phương tiện | Thông tin hóa chất |
| Biển số, loại xe, tải trọng | Tên hóa chất, mã UN |
| Loại bồn/thùng chứa | Đặc tính nguy hiểm (GHS) |
| Hệ thống van, ống dẫn | Khối lượng vận chuyển |
| Thiết bị phòng cháy chữa cháy | Điểm sôi, điểm chớp cháy |
✔️ Thông tin đăng kiểm, kiểm định
Theo khoản 1 Điều 26 Nghị định 25/2026/NĐ-CP, phương tiện, thiết bị, bồn chứa phục vụ hoạt động vận chuyển hóa chất phải được đăng kiểm, kiểm định, cấp phép vận chuyển hóa chất nguy hiểm theo quy định của pháp luật về vận chuyển hàng hóa nguy hiểm. Tài liệu này cần được đính kèm hoặc dẫn chiếu trong biện pháp phòng ngừa.
2️⃣ Chương 2: Biện pháp phòng ngừa sự cố
✔️ Kiểm tra trước khi xuất phát
Theo khoản 6 Điều 26 Nghị định 25/2026/NĐ-CP, trước khi vận chuyển hóa chất, phải kiểm tra phương tiện vận chuyển để đảm bảo tham gia giao thông an toàn; làm sạch bao bì, thiết bị chứa hóa chất đã qua sử dụng để loại trừ khả năng phản ứng, cháy nổ.
Danh mục kiểm tra bắt buộc trước mỗi chuyến:
- Bồn chứa, van, mối nối — không rò rỉ.
- Nhãn hóa chất trên bao bì — rõ ràng, đầy đủ, còn bền.
- Phương tiện bảo hộ cá nhân (PPE) — đủ chủng loại, số lượng.
- Bình chữa cháy — còn hạn sử dụng, đủ áp suất.
- Bộ dụng cụ ứng phó sự cố tràn đổ — đầy đủ.
- Biện pháp phòng ngừa ứng phó sự cố và phiếu an toàn hóa chất (SDS) — có trên xe.
✔️ Giải pháp quản lý, giám sát trong hành trình
Nội dung cần xây dựng trong phần này bao gồm:
Lộ trình vận chuyển cụ thể (tuyến đường, điểm dừng cho phép).
Tần suất và nội dung kiểm tra sau mỗi lần dừng đỗ.
Phương thức liên lạc giữa lái xe, người áp tải và đơn vị chủ quản.
Hệ thống giám sát hành trình (GPS, camera) nếu có.
Quy định về tốc độ và khoảng cách an toàn đặc thù với hóa chất vận chuyển.
✔️ Yêu cầu về bao bì và nhãn mác
Theo khoản 3 và khoản 4 Điều 26 Nghị định 25/2026/NĐ-CP:
Bao bì, thiết bị chứa phải kín, chắc chắn, phù hợp chủng loại hóa chất, không rò rỉ, có độ bền chịu được tác động của hóa chất, thời tiết và các tác động thông thường khi bốc, xếp, vận chuyển.
Bao bì đã qua sử dụng phải bảo quản riêng; bao bì không sử dụng lại phải thu gom, xử lý theo pháp luật về bảo vệ môi trường.
Nhãn hóa chất phải ghi đầy đủ nội dung theo quy định, đảm bảo rõ, dễ đọc và bền với điều kiện vận chuyển.
✔️ Trang bị bảo hộ và ứng phó sự cố
Theo khoản 5 Điều 26 Nghị định 25/2026/NĐ-CP, phương tiện bảo hộ cá nhân và trang thiết bị ứng phó sự cố hóa chất cho lái xe và người áp tải phải được trang bị đúng chủng loại, số lượng, chất lượng theo Biện pháp phòng ngừa đã xây dựng, đáp ứng quy định về an toàn vệ sinh lao động. Danh mục trang bị tối thiểu thường bao gồm:
| Nhóm trang bị | Nội dung cụ thể |
| Bảo hộ cá nhân (PPE) | Quần áo chống hóa chất, kính bảo hộ, mặt nạ phòng độc, găng tay, ủng chống hóa chất |
| Ứng phó tràn đổ | Vật liệu hấp thụ, xẻng, xô, thùng chứa thu gom, băng dính vá rò rỉ |
| Phòng chống cháy nổ | Bình chữa cháy đúng loại (CO₂, bột ABC tùy loại hóa chất) |
| Cảnh báo hiện trường | Biển cảnh báo nguy hiểm, đèn cảnh báo, biển tam giác phản quang |
3️⃣ Chương 3: Kế hoạch ứng phó sự cố trong vận chuyển
⚡ Phân loại tình huống sự cố
| Cấp độ | Tình huống | Mức độ ứng phó |
| Cấp 1 | Rò rỉ nhỏ, tràn đổ cục bộ | Tự xử lý tại chỗ (dùng bộ dụng cụ chuyên dụng) |
| Cấp 2 | Rò rỉ lớn, cháy nhỏ, tai nạn giao thông | Phối hợp lực lượng địa phương (Công an, Cứu hỏa) |
| Cấp 3 | Nổ, cháy lan rộng, nhiều người bị thương | Huy động toàn lực, báo cáo UBND và Ban chỉ huy phòng thủ dân sự |
⚡ Trách nhiệm khi xảy ra sự cố
Theo khoản 1 Điều 13 Luật Hóa chất 69/2025/QH15, người điều khiển phương tiện, chủ hàng, chủ phương tiện có nghĩa vụ áp dụng ngay các biện pháp cần thiết để hạn chế tối đa hậu quả, khắc phục sự cố và bồi thường thiệt hại.
Theo khoản 2 Điều 13 Luật Hóa chất 69/2025/QH15, khi xảy ra sự cố hóa chất nguy hiểm, phải thông báo ngay cho Ủy ban nhân dân và Ban chỉ huy phòng thủ dân sự nơi gần nhất.
⚡ Quy trình xử lý sự cố từng bước
Bước 1: phát hiện sự cố
→ Dừng xe an toàn, tắt máy, kéo phanh tay.
→ Bật đèn cảnh báo, đặt biển tam giác phản quang.
Bước 2: Cô lập hiện trường
→ Xác định khu vực nguy hiểm (tối thiểu 50–100m tùy loại hóa chất).
→ Hướng dẫn người xung quanh rời khỏi khu vực.
→ Tiếp cận từ đầu hướng gió.
Bước 3: Thông báo khẩn cấp
→ UBND và Ban chỉ huy phòng thủ dân sự gần nhất.
→ Cơ quan Công an: 113.
→ Cứu hỏa: 114 (nếu có nguy cơ cháy nổ).
→ Cấp cứu: 115 (nếu có người bị thương).
→ Báo về đơn vị chủ quản.
Bước 4: Sơ cứu nạn nhân (nếu có)
→ Đưa nạn nhân ra khỏi khu vực nguy hiểm.
→ Sơ cấp cứu theo hướng dẫn trong phiếu SDS của hóa chất.
Bước 5: Xử lý sự cố (chỉ khi đủ năng lực và an toàn)
→ Mặc đầy đủ PPE trước khi tiếp cận.
→ Áp dụng biện pháp xử lý theo đặc tính từng loại hóa chất.
→ Ngăn chặn hóa chất lan ra nguồn nước, cống rãnh, khu vực dân cư.
Bước 6: Ghi nhận và báo cáo
→ Lập biên bản sự cố tại hiện trường.
→ Bảo vệ hiện trường cho đến khi cơ quan chức năng có mặt.
→ Báo cáo đầy đủ cho cơ quan có thẩm quyền.
⚡ Phương án phối hợp với lực lượng bên ngoài
Biện pháp phòng ngừa phải ghi rõ thông tin liên lạc của các đơn vị phối hợp dọc theo tuyến đường vận chuyển:
| Lực lượng | Đầu mối liên hệ | Trách nhiệm chính |
| UBND cấp xã/phường trên tuyến | Ghi cụ thể theo lộ trình | Điều phối ứng phó tại địa phương |
| Ban chỉ huy phòng thủ dân sự | Ghi cụ thể | Hỗ trợ ứng phó, sơ tán dân |
| Công an | 113 | Bảo vệ hiện trường, điều tra |
| Cứu hỏa | 114 | Chữa cháy, cứu hộ |
| Cấp cứu | 115 | Hỗ trợ y tế |
| Đơn vị chủ quản | Số nội bộ 24/7 | Hỗ trợ kỹ thuật, điều phối trang thiết bị |
4️⃣ Chương 4: Tài liệu đính kèm
Các tài liệu bắt buộc phải có trên phương tiện trong suốt hành trình:
Biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố (bản cứng hoặc bản điện tử).
Phiếu an toàn hóa chất (SDS) của từng loại hóa chất vận chuyển.
Giấy tờ phương tiện, giấy phép vận chuyển hàng hóa nguy hiểm.
Giấy chứng nhận đăng kiểm, kiểm định phương tiện và bồn chứa.
Quy định an toàn đặc thù theo từng nhóm hoá chất
| Nhóm hóa chất | Căn cứ pháp lý | Yêu cầu đặc thù khi vận chuyển |
| Hóa chất nguy hiểm | Khoản 2 Điều 13 Luật HC 2025 | Tuân thủ pháp luật vận chuyển hàng hóa nguy hiểm theo từng phương thức (đường bộ, đường thủy, hàng không, hàng hải) |
| Hóa chất cần kiểm soát đặc biệt | Khoản 3 Điều 13; điểm b, c khoản 2 Điều 9 | Kiểm soát nghiêm ngặt số lượng; phòng chống thất thoát; tuân thủ điều ước quốc tế |
| Hóa chất cấm | Khoản 4 Điều 13; điểm c khoản 3 Điều 9 | Kiểm tra an toàn trước/sau mỗi lần dừng đỗ; không dừng đỗ nơi đông người, gần trạm xăng, công trình quốc phòng; thông báo công an khi dừng qua đêm |
Yêu cầu về con người
Theo Điều 33 Luật Hóa chất 69/2025/QH15:
Tổ chức, cá nhân hoạt động hóa chất phải có người chịu trách nhiệm chuyên môn về an toàn hóa chất có trình độ phù hợp.
Người lao động liên quan đến hoạt động vận chuyển hóa chất phải được huấn luyện an toàn chuyên ngành hóa chất, huấn luyện an toàn vận chuyển hoá chất và trang bị bảo hộ cá nhân phù hợp với nhiệm vụ.
Yêu cầu diễn tập định kỳ
Theo Điều 38 Luật Hóa chất 2025 và Điều 37 Nghị định 25/2026/NĐ-CP, diễn tập ứng phó sự cố hóa chất là bắt buộc hằng năm. Hồ sơ diễn tập phải được lưu trữ tối thiểu 03 năm và cập nhật trên cơ sở dữ liệu chuyên ngành hóa chất.
Quy trình diễn tập theo Điều 5 Thông tư 02/2026/TT-BCT gồm: xây dựng kịch bản tổng thể → xây dựng bài tập thực hành cho từng lực lượng → tổ chức tập luyện, hợp luyện (nếu cần) → tổ chức diễn tập → tổng kết, lưu trữ hồ sơ và cập nhật dữ liệu.
CRS VINA – Đơn vị tư vấn biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hoá chất trong vận chuyển
CRS VINA là đơn vị uy tín trong lĩnh vực tư vấn thiết lập hệ thống quản lý hóa chất an toàn, đào tạo và cấp chứng chỉ an toàn hóa chất theo quy định. Chúng tôi mang đến giải pháp tư vấn biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất trong vận chuyển một cách toàn diện, giúp doanh nghiệp vừa đáp ứng yêu cầu pháp lý vừa nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro.
Chuyên môn sâu và giàu kinh nghiệm: CRS VINA có đội ngũ chuyên gia nắm vững các quy định hiện hành về hóa chất đảm bảo hồ sơ, kế hoạch của doanh nghiệp luôn đúng quy định, tránh được các rắc rối pháp lý hoặc phạt vi phạm.
Giải pháp thực tế và tối ưu chi phí: CRS VINA chú trọng khảo sát và đánh giá hiện trạng tại cơ sở để đề xuất các giải pháp kỹ thuật phù hợp với quy mô và đặc thù vận chuyển của từng doanh nghiệp.Việc tư vấn tập trung vào các hạng mục cần thiết giúp doanh nghiệp cắt giảm đầu tư dàn trải, từ đó tối ưu hóa chi phí đầu tư cho an toàn nhưng vẫn đảm bảo tính hiệu quả cao.
Hỗ trợ toàn diện: Ngoài việc lập kế hoạch, CRS VINA còn hỗ trợ doanh nghiệp các hạng mục liên quan. Với văn phòng trải dài từ Bắc vào Nam, CRS VINA đảm bảo hỗ trợ nhanh chóng, kịp thời cho các doanh nghiệp trên toàn quốc, giúp giảm thiểu chi phí đi lại và thời gian thực hiện.
Nâng cao uy tín và hiệu quả vận hành: Giúp doanh nghiệp nhận diện sớm các nguy cơ trong quá trình vận chuyển (như rò rỉ, cháy nổ, tai nạn giao thông), từ đó thiết lập phương án ứng phó kịp thời, giảm thiểu thiệt hại về người, tài sản và môi trường.
