Quy định PCCC cho nhà ở riêng lẻ. Nhà ở riêng lẻ là loại hình nhà ở chiếm tỷ lệ lớn tại Việt Nam, gắn liền với sinh hoạt hằng ngày của người dân. Do đó, việc đảm bảo an toàn phòng cháy và chữa cháy cho nhà ở là trách nhiệm trực tiếp của chủ hộ gia đình và cá nhân sử dụng nhà. Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 và Nghị định 105/2025/NĐ-CP và QCVN 10:2025/BCA (hiệu lực từ 30/12/2025), chủ hộ gia đình và cá nhân sử dụng nhà ở riêng lẻ phải duy trì các biện pháp an toàn PCCC cơ bản để hạn chế nguy cơ cháy nổ trong sinh hoạt hàng ngày. Các Quy định PCCC cho nhà ở riêng lẻ nhấn mạnh trách nhiệm tại chỗ, linh hoạt theo quy mô nhà ở, đồng thời giảm bớt một số yêu cầu kỹ thuật phức tạp (như không bắt buộc hệ thống báo cháy/chữa cháy tự động cho nhà ở riêng lẻ thuần túy).
Đảm bảo an toàn PCCC cho nhà ở riêng lẻ
Nhà ở riêng lẻ nên đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC) vì những lý do rất thực tế và trực tiếp liên quan đến tính mạng, tài sản và trách nhiệm pháp lý của mỗi gia đình.
Bảo vệ tính mạng con người là ưu tiên hàng đầu.
Hạn chế thiệt hại về tài sản.
Phòng ngừa rủi ro từ sinh hoạt hằng ngày.
Chủ động ứng phó khi cơ sự cố cháy nổ xảy ra.
Bảo vệ an toàn cho khu dân cư xung quanh.
Tuân thủ quy định pháp luật, tránh rủi ro bị xử phạt.
Tạo môi trường sống an toàn và yên tâm lâu dài.
Nhà ở riêng lẻ nên đảm bảo PCCC vì đây là giải pháp bảo vệ con người, tài sản và sự an toàn của cộng đồng, đồng thời thể hiện trách nhiệm của mỗi gia đình đối với xã hội. Chủ động phòng cháy luôn hiệu quả và ít tốn kém hơn rất nhiều so với khắc phục hậu quả sau khi cháy xảy ra.
Các biện pháp an toàn bắt buộc và quy định PCCC cho nhà ở riêng lẻ
Sắp xếp, bố trí tài sản và lối thoát nạn đảm bảo an toàn PCCC
Tài sản, vật tư, chất dễ cháy phải được bố trí gọn gàng, ngăn nắp.
Không để đồ đạc che chắn, cản trở lối đi, lối thoát nạn trong nhà.
Bảo đảm khi xảy ra cháy có thể sơ tán người và tài sản nhanh chóng, an toàn.
Ngoài ra, cần bố trí:
Chìa khóa cửa tại vị trí dễ thấy, dễ lấy.
Dụng cụ phá dỡ thông thường như búa, rìu, xà beng, kìm cộng lực… để kịp thời mở cửa, thoát nạn khi xảy ra sự cố cháy, nổ.
An toàn khi sử dụng gas và nguồn lửa, chất dễ cháy
Không bố trí, sử dụng bình xịt diệt côn trùng tại khu vực có sử dụng ngọn lửa trần để đun nấu.
Khi phát hiện mùi đặc trưng của khí gas (khí dầu mỏ hóa lỏng – LPG), cần:
Giữ nguyên hiện trạng hệ thống điện, không bật hoặc tắt các công tắc, thiết bị điện.
Không sử dụng ngọn lửa trần như bật lửa, diêm, đèn dầu, hương, nến…
Mở cửa sổ, cửa ra vào để thông gió tự nhiên, tránh làm phát sinh tia lửa.
Khóa ngay van bình gas và thông báo cho đại lý cung cấp gas gần nhất.
Không sử dụng bình gas mini đã qua sử dụng, không rõ nguồn gốc, xuất xứ.
An toàn khi thắp hương, đốt vàng mã và đun nấu
Khi thắp hương thờ cúng, đốt vàng mã hoặc đun nấu phải có người trông coi.
Trước khi ra khỏi nhà hoặc khi đi ngủ, phải kiểm tra và tắt nguồn điện đối với các thiết bị không sử dụng.
Tránh cắm nhiều thiết bị điện công suất lớn vào cùng một ổ cắm.
Kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống điện định kỳ
Thường xuyên kiểm tra, sửa chữa và thay thế các thiết bị điện bị hư hỏng, không đảm bảo an toàn.
Đường dây dẫn điện và thiết bị điện không an toàn phải được sửa chữa, khắc phục ngay.
Trường hợp chưa khắc phục kịp thời, phải ngắt nguồn điện đến đường dây hoặc thiết bị có nguy cơ gây cháy.
An toàn PCCC khi sửa chữa, cải tạo nhà ở
Khi sửa chữa, cải tạo nhà ở có sử dụng hàn, cắt kim loại, chủ hộ cần lưu ý:
Chỉ sử dụng thợ hàn đã được cấp chứng chỉ hàn cắt và giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ PCCC.
Trong quá trình thi công phải có giải pháp ngăn cháy, che chắn không để vảy hàn tiếp xúc với chất dễ cháy.
Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ, phương tiện chữa cháy tại chỗ.
Có người giám sát, sẵn sàng chữa cháy trong suốt quá trình hàn cắt và ít nhất 30 phút sau khi kết thúc công việc.
Trang bị bình chữa cháy tại nhà ở riêng lẻ
Quy định PCCC cho nhà ở riêng lẻ, mỗi nhà ở riêng lẻ cần trang bị ít nhất 01 bình chữa cháy cho mỗi tầng, phù hợp với quy mô và điều kiện của gia đình.
Bình chữa cháy phải được đặt tại vị trí dễ thấy, dễ lấy và thuận tiện cho việc sử dụng.
Khoảng cách di chuyển lớn nhất từ vị trí bất kỳ đến bình chữa cháy không quá 20m.
Khuyến khích áp dụng biện pháp PCCC nâng cao
Ngoài các biện pháp an toàn nêu trên, khuyến khích chủ hộ gia đình, cá nhân sử dụng nhà ở riêng lẻ chủ động thực hiện thêm các quy định về an toàn PCCC đối với nhà ở kết hợp kinh doanh, sản xuất:
Trang bị đầu báo khói/nhiệt độc lập, mặt nạ chống khói, thang dây thoát hiểm.
Lắp chiếu sáng sự cố, chỉ dẫn thoát nạn.
Xây dựng nội quy PCCC gia đình và phân công trách nhiệm.
Nhà ở riêng lẻ thuần túy không bắt buộc hệ thống báo cháy/chữa cháy tự động (theo QCVN 10:2025/BCA). Nếu kết hợp kinh doanh/sản xuất (diện tích kinh doanh >30%, chiều cao cao hoặc nguy cơ lớn), áp dụng quy định nghiêm ngặt hơn, có thể cần thẩm duyệt PCCC.
Việc tuân thủ các quy định PCCC cho nhà ở riêng lẻ không chỉ là nghĩa vụ theo quy định pháp luật mà còn là yếu tố then chốt để bảo vệ tính mạng, tài sản của chính gia đình và cộng đồng xung quanh. Chủ động phòng ngừa luôn là giải pháp hiệu quả và bền vững nhất trong công tác PCCC.
